در بيشتر موارد مادر برد براي مشكلاتي كه ناشي از قطعات ديگر است مقصر شناخته مي شود.معمولاً مشكلات مربوط به مادر برد كمتر پيش مي آيد ( البته اين براي بازار فعلي ايران خيلي صدق نمي كند) بنابراين بايد مشكل اصلي را پيدا كرد.

در اينجا ليستي از آزمايشهايي است كه از مادر برد رفع اتهام مي كند.

آيا حداقل چيزهاي كه براي بوت شدن كامپيوتر لازم است وجود دارند؟ حداقل اجزاء براي بوت شدن عبارتند از: يك مادر برد، پروسسور، مقدار كافي حافظه (RAM)، يك كارت گرافيك و درايو براي بوت شدن اگر يكي از اين اجزا موجود نباشد سيستم شما كار نخواهد كرد. آيا همه اين اجزاء به درستي متصل شده اند؟

در موقع بروز اشكال ابتدا سعي كنيد قطعات را يك به يك جايگزين كنيد تا به قطعه مشكل دار برسيد آيا جامپرها به درستي قرار گرفته اند؟ شما بايد جامپرها را براي نوع، سرعت، ولتاژ و سرعت باس CPU و ديگر مشخصات آن در جاي خود قرار دهيد هر چند تعداد زيادي از مادربردهاي امروزي به طور اتوماتيك اين كار را انجام مي دهند. هميشه دستور العمل (دفترچه همراه) مادربرد را بخوانيد و در نظر داشته باشيد اگر تغييراتي در BIOS سيستم انجام داده ايد آن را به حالت DEFAULT برگردانيد. آيا وضع ظاهري مادر برد مشكلي ندارد؟ هيچگونه شكستگي يا پينهاي خم شده وجد ندارد؟  آيا منبع تغذيه مشكل ندارد؟ اگر شما قطعه اي را ارتقا داده ايد يا قطعه اي را به سيستم اضافه كرده ايد ممكن است توان منبع تغذيه براي شما براي تأمين توان مورد نياز قطعه جديد كافي نباشد. توان معمول براي كامپيوتر معمولي 250 الي 300 وات مي باشد.

عيب يابي اجزاي ديگر كامپيوتر:

در اينترنت جستجو كنيد و ببينيد آيا مادربردهاي از خانواده مادربرد شما مشكل خاصي ندارد؟ وب سايت كارخانه سازنده را چك كنيد و ببينيد آيا هيچ تغييرات و UPDATE اي براي مادر برد شما در نظر گرفته شده است؟

مشكلات صفحه كليد

اگر پيغام خطايي ناشي از پيدا نشدن صفحه كليد دريافت كرديد ابتدا مطمئن شويد صفحه كليد به خوبي متصل شده است

چيپهاي كنترلر كي برد را امتحان كنيد اگر به نظر مي رسيد كه آنها صدمه ديده اند ممكن است احتياج به تعويض چيپها يا كل مادربرد داشته باشيد.

مشكلات CMOS

در شرايط به خصوص ممكن است لازم باشد كه CMOS را پاك كنيد بعضي مواقع كه شما براي بوت شدن سيستم كلمه عبور ( password) تعيين كرده ايد و آنها را فراموش كرده ايد يا بعضي مواقع BIOS را به گونه اي تنظيم كرده ايد كه مشكلاتي براي سيستم بوجود آورده و نمي توانيد آن را درست كنيد اين راه مفيد است. در بعضي مادربردها پاك كردن حافظه CMOS مادربرد باعث دردسر است زيرا تنظيم دوباره آن مشكل است و شايد به ياد آوردن كلمه عبور راحتتر باشد ولي در مادربردهاي امروزي معمولاً اين مشكل كمتر است چند راه براي پاك كردن حافظه CMOS وجود دارد بعضي از مادربردها جامپرهايي براي پاك كردن CMOS دارند كه احتمالاً  در دستور العمل استفاده از مادر برد به آن اشاره شده است جامپر را يك لحظه برداشته و دوباره سر جايش بگذاريد و CMOS پاك مي شود. در زمان انجام اين كار مطمئن شويد كه سيستم شما از تغذيه برق جدا شده است و بنابراين هيچ ولتاژي روي مادربرد نيست.

راه طولاني تر اين است كه باطري سيستم را از محل خود خارج كنيد اين عمل بايد دو روزي طول بكشد راه غير ايمن و سريعتر اين است كه بعد از برداشتن باتري مثبت و منفي جايگاه باتري را بوسيله يك سيم به يكديگر متصل كنيد. سپس دوباره آن را در جاي خود قرار دهييد اگر باطري مادربرد شما  قابل برداشتن نيست بايد با نمايندگيهاي مادربردتان تماس بگيريد.

زمان و تاريخ در سيستم به درستي نمايش داده نمي شود تنظيمات به هم ريخته يا خطاي Dead Battery دريافت مي كنيد رفع اين اشكال ساده است عمر باطري تمام شده است و بايد آن را عوض كنيد.

من نمي توانم وارد setup كامپيوتر شوم:

هر كامپيوتري كليدهاي بخصوصي براي وارد شدن به setup را دارد و اين به سازنده BIOS و نسخه آن بستگي دارد. اما بلافاصله بعد از روشن كردن كامپيوتر كليدهايي كه براي وارد شدن به SETUP لازم است را مي توانيد ببينيد. در بيشتر مواقع اين اطلاعات در پايين صفحه مانيتورتان قابل نمايش است و معمولاً‌به اين صورت نمايش داده مي شود:

press "--------" to enter setup يا

"------" is the key to hit

من تغييراتي در تنظيمات CMOS داده ام ولي اين تغييرات اعمال نمي شود

در زمان خروج از CMOS setup مطمئن شويد كه گزينه "save and exit" را انتخاب كرده و كليد enter را فشار دهيد در صورتي كه شما گزينه "exit without saving" را انتخاب كرده باشيد با اين مشكل مواجه مي شويد.

مادربرد شكسته است؟

اگر مادر برد خميده شده است آن را به حالت اول برگردانيد. ولي اگر مادربرد واقعاً شكسته است كاري نمي توانيد بكنيد و بايد يك مادربرد جديد بخريد

اساس كار mother board

motherboard چيست و چه كاري انجام مي دهد

وقتي كه كيس كامپيوتري را باز مي كنيد بزرگترين بردي كه داخل آن مي بينيد motherboard و آن بردي است كه پروسسور و رم روي آن قرار مي گيرند همه درايوهاي شما اعم از هارد ديسك CD-ROM و فلاپي درايو به وسيله يك كابل به  motherboard متصل هستند و اطلاعات درايوها و پروسسور و رم در حال انتقال هستند و اين زماني است كه برنامه اي در حال اجرا شدن باشد يا فايلي ذخيره مي شود و مانند آن. كارتهاي شبكه مودم، صدا و گرافيك به وسيله اسلاتهاي motherboard به آن وصل مي شوند و زماني كه شما در اينترنت گشت و گذار مي كنيد يا در حال اجراي يك بازي كامپيوتري هستيد يا به يك موسيقي كه از كامپيوتر پخش مي شود گوش مي دهيد و مي توانيد برنامه هايي كه در حال اجرا است از مانيتور ببينيد به اين معني است كه اطلاعات بين اين كارتها و motherboard  و پروسسور در حال رد و بدل است همچنين مادر برد چند چيپ دارد كه به آنها چيپ ست و super I/O controller گويند و اين چيپ ها كه نقل انتقال اطلاعات بين پروسسور و ديگر اجزا را ممكن مي سازند.

onboard باشد يا نه؟

بعضي مواقع motherboard  كارت گرافيك، مودم، كارت شبكه و كارت صدا را همه به صورت مجتمع در خود دارد و ديگر احتياجي به قرار دادن هر يك از اين اجزا به طور جداگانه نيست و اصطلاحاً مي گويند اين اجزا onboard هستند و در اين حالت قيمت كمتري نسبت به حالتي كه آنها را به صورت جداگانه و غير onboard خريداري كنيد دارند همچنين ممكن است اين ويژگي را براي براي شما فراهم كنند كه يك يا چند تا از آنها را غير فعال كنيد و كارت مورد نظر خود را به جاي آن سوار كنيد هر چند اين motherboard ها معمولاً با اسلاتهاي كمتري نسبت به motherboard هاي معمولي ساخته مي شوند بنابراين انعطاف پذيري منتري دارند.

چه  motherboard اي را بايد انتخاب كنم؟

اگر استفاده معمول شما از كامپيوتر شامل كار با نرم افزارهايي مانند office گشت گذار در اينترنت و گه گاه بازي هاي كامپيوتري مي شود يك motherboard كه on board باشد جوابگوي نياز شماست. اگر شما يك حرفه اي در زمينه كامپيوتر هستيد و كاري كه انجام مي دهيد احتياج به مقدار زيادي گرافيك مانند رندرينگ مدلهاي سه بعدي مكانيكي يا انيمشن يك motherboard با قابليتهاي بالا كه داراي اسلاتهاي لازم نيز باشد، يك كارت گرافيك خوب و مقدار زيادي حافظه و همينطور مقدار زيادي رم لازم داريد. بعضي ها مي گويند motherboard هاي onboard در كيفيت صدا و تصوير مشكل دارند اين ممكن است درست باشد اما براي دو سال پيش و نه اكنون امروزه motherboard ها با چيپ هاي قدرتمند صدا و گرافيك وارد بازار مي شوند و به خوبي از عهده كيفيت مورد نظر برمي آيند اگر motherboard كه onboard است جوابگوي نياز شماست بهتر است پول خود را هدر ندهيد.

ميزان حافظه و نوع  RAM كامپيوتر خود را انتخاب كنيد.

در اين مقاله نگاهي به دو مشخصه اصلي رم در كامپيوتر مي پردازيم: مقدار حافظه و نوع

چقدر كافي است

قانوني كه در اينجا روي آن انگشت مي گذاريم ( با توجه به انواع مختلف كامپيوترهايي كه استفاده  مي كنيد ) نرم افزارهايي است كه شما تمايل به استفاده از آنها را داريد.

و اينكه حداقل مقدارRAM لازم  يا بهترين كارايي  براي شما مهم است.

جدول زير يك ديدگاه كلي از ميزان RAM قابل قبول با توجه به زمينه كاري  فراهم مي كند.

رنجهاي نشان داده شده در جدول بالا به صورت كلي و بر اساس بيشتر كارهاي معمول كامپيوتري  دسته بندي شده است بنابراين بهتر است كه شما احتياجات نرم افزاري و بازيهايي را كه از آنها استفاده مي كنيد را براي انتحاب نهايي در نظر بگيريد براي اين منظور در HELP  نرم افزار يا در Read me آنها مي توانيد در قسمت requirements اين ميزان را پيدا كنيد كه كمترين آن در minimum requirments معمولاً يافت مي شود ولي اين روش براي همه سيستمها دقيق نيست زيرا بعضي از سيستمها بيش از بقيه از RAM استفاده مي كنند. (مانند سيستمي كه كارت گرافيك on board دارد ) بنابراين  بهترين راه آزمايش است.

نوع  RAM براي كارايي سيستم مهم است سه نوع اساسي رايج RAM وجود دارند كه عبارتند از:     SDRAM , DDR , RDRAM .

گذشته از نوع RAM هر نوع  RAM يك سرعت وابسته به آن RAM دارد. در زير يك جدول با ذكر جزئيات به منظور مقايسه بر اساس نوع از كندترين ها سريعترين آمده است:

اين سرعتها مربوط به تئوري پهناي باند حافظه در CLOCK  SPEED داده شده هستند و يك كامپيوتر فقط مي تواند يك نوع از حافظه را استفاده  كند.

اگر شما يك اتومبيل مثلاً از كمپاني فورد بخريد انتظار داريد كه شاسي بدنه موتور گيربكس ساخت كمپاني فورد باشد يا لا اقل اختصاصاً براي كمپاني فورد ساخته شده مونتاژ شوند شركتهاي كامپيوتري كامپيوترهايي را تحويل شما مي دهند اين كامپيوترها از قطعاتي تشكيل شده اند كه هر يك ساخت يك كمپاني است و آنها فقط كامپيوتر شما را اسمبل (مونتاژ) كرده اند.

بيشتر قطعات كامپيوتري در آمريكا اختراع مي شوند ولي توليد آنها در سراسر جهان صورت مي گيرد و اين گستردگي از هيچ قاعده اي پيروي نمي كند. كشورهاي مختلف هر كدام يكسري قطعات خاص را توليد مي كنند كمپاني هاي آمريكايي cpu را مي سازند ( Intel, AMD ) مادربردها از تايوان مي آيند. هارد ديسكها در سنگاپور يا هندوستان ساخته مي شوند. حافطه هاي RAM معمولاً در كره ساخته مي شوند و يك دو جين كارخانه چيني به توليد كيس مشغول هستند.

قطعات محتلف با پيچها و كابلهاي مورد نياز ارائه مي شوند كه براي اسمبل كردن لازم هستند شما مي توانيد اين قطعات را بخريد و كامپيوتر خود را اسمبل كنيد. تنها وسيله لازم براي اسمبل كردن كامپيوتر پيچ گوشتي است و شما با چند ساعت مطالعه دفترچه راهنما مي توانيد آن را اسمبل كنيد البته سرعت شما در برابر كسي كه اين عمل را به صورت حرفه اي انجام مي دهد بسيار كمتر خواهد بود.

ساخت يك كارگاه ساخت چيپ ست براي اينتل يك ميليارد دلار خرج بر مي دارد و از پيشرفته ترين تكنولوژيها استفاده مي شود سپس اين چيپ ست ( كه ممكن است CPU پنتيوم 4 باشد ) داخل سلفون بسته بندي مي شود و به فروشگاه هها ارسال مي شود. براي نصب يك CPU روي مادربرد اهرم كنار سوكت CPU را روي مادربرد بلند كنيد و CPU را جا بزنيد قسمت مارك شده روي CPU را با قسمت مشابه روي سوكت مطابقت دهيد و اهرم سوكت را ببنديد.

در حدود 12 پيچ مادربرد را به كيس متصل مي كنند. چهار پيچ هر يك از درايوها را به كيس متصل مي كنند. هر يك از مادربردها شكل خاص خود را دارند و با يكديگر اشتباه نمي شوند ( به غير از كابل فلاپي درايو كه براي اولين بار ممكن است اشتباه شود) و علت آن اين است كه كليه قطعات كامپيوتر و كابلهاي آن بر اساس يك استاندارد جهاني ساخته مي شوند با انواع ديگر قابل تعويض هستند.